Anne adayının vücudunda meydana gelen istenmeyen değişiklikler, anne ve bebeğin yaşamını tehdit edebilir. Bu nedenle gebelik öncesi kontrolleri büyük önem taşıyor. Gebelik doğal bir olay olmasına karşın gebelik sürecinde anne ve bebeğin sağlığını tehlikeye sokabilecek birtakım olaylar gerçekleşebiliyor.

Pof. Dr. Hakan Şatıroğlu’nun verdiği bilgilere göre; normal seyreden gebelik lerde bile anne adayının vücudunda meydana gelen bazı istenmeyen değişiklikler, anne ve bebeğin yaşamını tehdit edebilir. Bu nedenle anne adayları gebelik öncesinde gerek vücudun böbrekler, karaciğer, solunum sistemi, kalp ve damar sistemi, kan şekerini ve kan yapısı gibi temel fonksiyonları ve gerekse de özellikle düşüklere ve sakat bebek lere neden olabilen toksoplazma, herpes (uçuk), kızamıkçık, ve benzeri virütik hastalıklar açısından sıkı bir tıbbi kontrolden geçmeli ve bir sakınca yoksa öyle gebeliğe karar verilmelidir. Aksi takdirde bu sorunlar anne adayını ve hiçbir şeyden haberi olmayan bebeği zor durumlara sokar, hatta ölümlerine yol açabilir.

Hamilelik planlanmalı
Gebelikler kazara değil planlanarak olmalı, “aile planlaması” uygulanmalıdır. Böylece doğum öncesinde anne adayında ortaya çıkabilecek sorunlar saptanır ve tedavi edilebilir. Anne adayı daha önceden tamamen normal olsa da gebelik nedeniyle ortaya çıkabilecek problemlerin başında şeker hastalığı (diyabet) gelir.

Diabetes mellitus (şeker hastalığı) insülin salgılanması ve/veya insülin etkisindeki eksiklik sonucunda ortaya çıkan vücudun temel yapı taşları olan ve gıdalarla alınan karbonhidrat, yağ ve protein kullanımı bozuktur. Dünya Sağlık Örgütü, diyabet i 3 sınıfta toplamıştır. Bunlar diabetes mellitus, bozulmuş glikoz toleransı ve gebelik te ortaya çıkan diyabet tir.

Gebelikte ortaya çıkan diyabet gebelik öncesinde aşikâr olmayan belirti vermeyen ancak gebelik le belirti veren diyabet olarak tanımlanabilir. Bu hastaların daha önceden bilinen diyabet leri yoktur. Gebelik te ortaya çıkan diyabet lilerde doğum sonrasında glikoz kullanımı düzelebilir, bozuk veya diyabet ik olarak devam edebilir.

Gebeliklerin yakl aşık yüzde 0.2 -yüzde 0.3′ünde anne adayı daha önceden diyabet tanısı almış iken gebelik te ortaya çıkan diyabet in görülme sıklığı yüzde 1-4 arasında değişir. Bu oranlara göre Türkiye’de 15 ile 75 bin diyabet ik anne bebeği doğduğu anlamına gelmektedir. Dünyada ise günde 135 bin gebeliğin gebelik te ortaya çıkan diyabet ile birlikte olduğu bilinmektedir. Bu hiç de küçümsenecek bir durum değildir.

Kimler risk altında?
25 yaşından küçük olanlarda, normal kiloya sahip olanlarda, ailede diyabet öyküsü bulunmayanlarda, daha önceki gebelik lerinde herhangi bir sorun yaşamamış olanlarda gebeliğe bağlı diyabet daha az görülür. Şişman gebeler, daha önceki gebelik lerinde diyabet i olanlar, ailede diyabet öyküsü bulunanlar, yaşlı anne ler, tekrarlayan düşükleri olanlar, izah edilemeyen anomalili bebek doğuranlar, tekrarlayan vajinal ve üriner enfeksiyonu olanlar ve bebeği normalden iri (4500 gramın üzerinde bebek ler) olanlarda diyabet gelişme riski yüksektir. Bu nedenle önceki gebelik lerinde 4500 gramın üzerinde doğum yapanlara ise tanısal amaçlı oral glikoz tolerans testi uygulanmalıdır.